Beleidsinstrumenten
De beleidsinstrumenten worden opgedeeld in drie types: de financiële, de sociale en de juridische instrumenten.
1. Financiële instrumenten
De Vlaamse overheid probeert via financiële en economische instrumenten invloed uit te oefenen op het gedrag van de burger en de bedrijven. Voorbeelden zijn: fiscaliteit, de afvalstoffenheffingen, subsidies en marktmechanismen (zoals de verhandelbare emmissierechten).
2. Sociale instrumenten
Aan de hand van informatie en communicatie die het accent legt op vrijwilligheid en overreding, probeert de Vlaamse overheid het afvalgedrag te beïnvloeden.
3. Juridische instrumenten
De juridische of direct regulerende instrumenten zijn voornamelijk verboden en verplichtingen. Zoals het verbod op sluikstorten, het verbod op verbranding,...
Instrumentenmix
Deze drie types beleidsinstrumenten zijn verschillende van elkaar, maar worden vaak in combinatie gebruikt. Dit noemt men een 'instrumentenmix' .
Neem bijvoorbeeld sluikstorten. Op sluikstorten geldt een verbod (juridisch instrument). Vaak gaat dit verbod gepaard met een sensibiliseringscampagne tegen sluikstorten (sociaal instrument). Indien iemand toch betrapt wordt op sluikstorten, krijgt hij een boete (financieel instrument dat daarenboven juridisch vastgelegd is). Door de beleidsinstrumenten te mixen, kan de Vlaamse overheid het gewenste gedrag verkrijgen!
Andere instrumenten
Natuurlijk zijn er nog enkele andere instrumenten waardoor de Vlaamse overheid sturend kan werken: